Jak zrobić hamak?

Poradnik podzielę na trzy części. Pierwsza to opis materiałów, druga to zrobienie hamaka najprostszym i najszybszym sposobem a trzecia to zrobienie pełnoprawnego hamaka turystycznego. Zatem zaczynamy!

MATERIAŁY

Tkaniny

Do zrobienia hamaka najtańszym kosztem wystarczy nam kawałek firany, prześcieradła, siatki zacieniającej lub czegokolwiek co wytrzyma co najmniej dwa razy Twój ciężar (pamiętaj, że obciążenia statyczne występujące w hamaku i na jego linach są wyższe niż tylko Twoja waga nie wspominam już o obciążeniach dynamicznych). Hamak można również zrobić z lin, ale wtedy człowiek czuje się na nim jak baleron. Ostatecznie można też zrobić hamak surwiwalowy z power tape’a (duck tape’a czy innej tego typu mocnej taśmy). Ważne jest tylko, żeby wytrzymałość materiału była wystarczająca. W przypadku produkcji hamaków turystycznych najczęściej stosowanym materiałem jest poliamid lub poliester – dokładnie ten sam, który jest stosowany na tropiki namiotów czy ubrań.

Najczęściej spotykanymi nazwami handlowymi są: Ortalion, Nylon, Cordura itp.
Ortalion – to tkanina poliamidowa lub poliestrowa o właściwościach wodoszczelnych.
Nylon – nazwa materiału poliamidowego opatentowanego przez firmę DuPont.
Cordura – kolejna tkanina poliamidowa. Cordura jest nazwą handlową i została opatentowana przez DuPont. Ma bardzo wysoką odporność na przetarcia. Nie polecam jej do robienia hamaków. Jest bardzo gruba i ciężka. Za to polecam ją do robienia różnego rodzaju wzmocnień (np. na otwory na odciągi).

Oczywiście to nie wszystkie materiały, które mogą być wykorzystane do stworzenia hamaka jednak te są najczęściej spotykane w produkcji hamaków turystycznych. Pamiętajmy, że są to nazwy handlowe a sam materiał to wciąż poliamid (PA) lub poliester (PE) najczęściej powlekany poliuretanem (PU), polichlorkiem winylu (PVC) itp.

 

Jakie wymiary powinna mieć tkanina?

Najlepiej jeśli materiał jest niemniejszy niż 150cm (najczęściej można dostać materiał o szerokości ok 150cm). Długość zależy od wzrostu, nie mniej jednak najczęściej hamaki są szyte w długościach 270-300cm. Należy przy tym pamiętać, że część materiału pójdzie na zakładkę dlatego do długości, którą chcemy osiągnąć musimy doliczyć jakieś 30-40cm.

Mój pierwszy hamak ma 330cm a drugi 300cm.

 

Oznaczenia tkanin

Często przy materiałach możemy zobaczyć oznaczenia typu „400D”, „180T”, „210T”, „40Dx40D” itp. Są to oznaczenia ilości włókien na centymetr kwadratowy lub cal kwadratowy czyli inaczej: jest to gęstość splotu tkaniny (cyferki) oraz rodzaj splotu (literki). Ogólnie przy tego typu oznaczeniach występujących wokół materiału z jednej firmy im większy numer tym bardziej wytrzymała tkanina; choć pewnie i tu znajdą się odstępstwa.
W przypadku Nylonu oznaczenia np. 300D oznaczają 150 włókien pionowo oraz 150 włókien poziomo, 600D – 300 włókien pionowo i 300 włókien poziomo itd.
Niestety wiele tych splotów jest opatentowana a co za tym idzie firmy próbując wywinąć się od płacenia za użycie patentu tworzą swoje podobne oznaczenia. Na forum NGT (link w bibliografii) wyczytałem, że np. cordura 950 = cordura 1000 = cordura 1500D. Jest to ten sam splot jednak inni producenci.

 

Powleczenie i impregnacja

Powleczenie to pokrycie materiału cienką warstwą polimeru, która ma za zadanie zabezpieczenie materiału przed czynnikami zewnętrznymi. Podobnie jest z impregnacją przy czym impregnacja to nasycanie materiału różnymi środkami chemicznymi, w celu ochrony przed różnymi czynnikami zewnętrznymi. Takimi czynnikami są między innymi: odporność na UV, wodoszczelność, wzmocnienie, nadanie koloru itd.

 

Splot RIP-STOP

Ripstop to nic innego jak przeszyty materiał grubszymi włóknami w kratkę. Ma to na celu wzmocnienie materiału oraz w przypadku przedziurawienia przeciwdziałać dalszemu rozrywaniu się materiału.

Ja posiadam jeden hamak z materiału z rip-stopem a drugi bez. Póki co oba trzymają się świetnie.

http://www.gktex.com/data/file/product1/32190011_QZ2yrfAH_PC050611.JPG

 

Wodoodporność

To zagadnienie nie jest takie proste jak mogłoby się wydawać. Podawanie oznaczeń wodoodporności tkaniny jest różne w zależności od normy jaką kierowano się przy badaniach laboratoryjnych. Jedni podają ciśnienie wody jakiemu została poddana tkanina inni ilość wody przepływającej po tkaninie w danym czasie.
Jedni podając wodoodporność 1000mmH2O mają taką samą wodoodporność jak u innych, którzy oznaczają wodoodporność np. 2000mmH2O. Generalnie im więcej tym bardziej wodoodporna jest tkanina. Na szczęście nie jest to poradnik jak zrobić tarp (płachtę biwakową) dlatego nie będę bardziej rozwijał tego wątku (obecnie mam w fazie pisania artykuł o wyborze schronienia, gdzie dokładniej odpisuje to zagadnienie).
Wodoodporność w hamaku jest potrzebna tylko po to, żeby przy porannych rosach nie być mokrym. Dlatego dobrze jest jeśli materiał jest wstępnie zaimpregnowany (ok. 600-1000mm). W każdym innym przypadku wodoodporność jest niepotrzebna a czasem wręcz uciążliwa – kiedy uszyłem mój pierwszy hamak i się na nim położyłem w południe, po paru minutach byłem w niewielkiej kałuży potu. Na szczęście teraz powleczenie się starło i nie jest to już dla mnie problemem a z poranną rosą nigdy nie miałem problemów.

 

Gramatura

To nic innego jak ciężar materiału na jednostkę powierzchni. Najczęściej podawana w gramach na metr kwadratowy (g/m^2) choć czasem można spotkać się z podawaniem gramów na metr bieżący materiału. Czyli jeśli zakupimy 2 metry bieżące (mb) materiału o szerokości 150cm o gramaturze 80g/m^2 to waga materiału będzie wynosiła: 2m*1,5m*80g=240g materiału. Natomiast jeśli kupimy 2mb materiału o gramaturze 90g/mb to materiał będzie ważył: 2mb*90g=180g.
Warto na to zwracać uwagę, jeśli zależy nam na wadze hamaka. Należy przy tym pamiętać, że im mniejsza gramatura tego samego materiału o takim samym splocie tym zwykle słabszy jest ten materiał. Inny materiał oraz inny splot mogą sprawić, że materiał będzie lżejszy i wytrzymalszy.

 

Liny

Tutaj jest spore pole do popisu. Ogólnie nie polecam sztywnych lin, gdyż ciężko się je pakuje do pokrowca. Dobrą liną będzie paracord lub dyneema (to również nazwy handlowe). Warto zwracać szczególną uwagę na udźwig jaki ma taka lina. Poniżej 300kg udźwigu nie radzę schodzić (przypominam, że obciążenia statyczne mogą być znacznie większe na jednej linie niż waga naszego ciała nie wspominając już o obciążeniach dynamicznych).
Pamiętajmy, że im cieńsza lina tym trudniej jest rozwiązać supeł oraz tym łatwiej wżyna się w drzewo i w przypadku dyneemy ślizga.

Ja w moim pierwszym hamaku wykorzystałem paracord o grubości 5mm (kupioną u FRIEDLANDER_PL wraz z materiałem) a w drugim (jako iż zależało mi na wadze) dyneeme 3mm (zakupioną w hurtowni „splot” w Gliwicach).

 

Taśmy parciane

Żeby nie niszczyć drzew wżynającą się liną wykorzystuje się pasy parciane. Tu wielkiej filozofii nie ma. Wystarczy pas o szerokości 20mm. Długość najlepiej nie mniejsza niż 1,5m na jeden pas. Wydaje się bardzo dużo, jednak kiedy chcemy się zawiesić na średniogrubym drzewie to pasa zaczyna brakować. Ja mam 1m na pas i jest to stanowczo za mało (chyba, że miałbym spać w bardzo młodym lesie to wystarcza).

 

Nici

Nici powinny być mocne. Najlepiej wykorzystać nić do jeansu.

 

Z czego są moje hamaki?

Ja moje dwa hamaki zrobiłem z ortalionu 210T oraz 190T powleczonego PU (poliuretanem) o gramaturze odpowiednio 80g/m^2 i 55g/m^2. Pierwszy materiał na hamak kupiłem na promocji 7zł za metr bieżący w splocie RIP-STOP (normalnie cena tego materiału wynosi ok. 15zł) a drugi, nie rip-stopowany za niecałe 10zł. Oba materiały zakupiłem na allegro u FRIEDLANDER_PL.

 

ZROBIENIE HAMAKA NAJSZYBSZYM I NAJPROSTSZYM SPOSOBEM

  1. Bierzemy prześcieradło czy inną tkaninę, która powinna nas utrzymać.
  2. Bierzemy linę (jeśli chcemy jeszcze korzystać z tego prześcieradła jak prześcieradło to lepiej grubszą, żeby nie wżynała się w materiał i go nie niszczyła).
  3. Wiążemy linę (np. węzłem kluczka).
  4. Bierzemy jeden koniec materiału, zginamy kawałek i wiążemy na nim taki węzeł:

5. Cieszymy się hamakiem!

 

ZROBIENIE PROFESJONALNEGO HAMAKA TURYSTYCZNEGO

1. Rozpoczynamy od przygotowania maszyny do szycia. Spokojnie. Ja tez nie potrafiłem szyć, ale się nauczyłem (to znaczy dalej nie umiem ale hamak mi się udał). Co ciekawe, mój pierwszy hamak wyszedł mi prawie profesjonalnie o równych szwach, natomiast drugi ma strasznie nierówne szwy.

Należy ustawić maszynę tak, żeby był prosty i średnio-długi szew. Podczas szycia trzeba również pamiętać, żeby nić była cały czas dobrze naciągnięta – w przeciwnym razie nić zacznie nam się plątać w maszynie, a ratowanie maszyny z takiego stanu może zająć cały dzień.

Rozpoczynając każdy szew warto 3-4 razy przejechać maszyną kawałek w przód i w tył, żeby później szew tak łatwo się nie odszywał.

Te informacje podaję bardzo zdawkowo, ponieważ zakładam, że nauczyliście się szycia na maszynie wcześniej. Oczywiście jeśli chcecie uzupełnienie do tego poradnika w postaci obsługi maszyny do szycia to dajcie znać w komentarzach – zrobię poradnik jak używać maszyny i rozszerzę ten materiał o te informacje – ale ostrzegam, uszyłem tylko dwie rzeczy i nie jestem profesjonalistą.

2. Bardzo często materiał jest poszarpany na bokach. Ja sobie te poszarpane nitki obciąłem a następnie opaliłem. Z tym opalaniem trzeba być ostrożnym, ponieważ materiał jest łatwopalny i wystarczy chwila nieuwagi, żeby spalić za dużo. Trzeba to robić szybko nad świeczką a wszystko będzie dobrze.

3. Zaginamy brzegi na szerokość ok. 1-1,5cm i przejeżdżamy żelazkiem. Ma to na celu wyrównanie brzegu.

WP_20160405_20_22_47_Pro

4. Zaginamy brzegi drugi raz i przejeżdżamy żelazkiem. Teraz robimy to o wiele staranniej, gdyż tak będzie wyglądał brzeg naszego hamaka.

WP_20160405_20_37_19_Pro

5. Obszywamy przed chwilą zagięte brzegi.

6. Zaginamy dwukrotnie przód i tył hamaka. Tym razem pierwsze zagięcie może być na ok. 1,5cm a drugie powinno być znacznie większe (ok. 5-15cm, tak, zeby swobodnie mogła przejść tamtędy lina).

7. Obszywamy 3-krotnie zagięte przed chwilą brzegi. Każdy kolejny szew w odległości ok. 0,5-1cm od poprzedniego. Da nam to pewność, że szew nie puści i nie znajdziemy się na ziemi. Proponuję robić to wraz z liną gdyż później nie musimy martwić się o jej przeciąganie.

WP_20160405_22_04_06_Pro

8. Zaciągamy linę i robimy węzeł np. kluczka. Ja zrobiłem dwa – wtedy jeśli chce się zrobić cięciwę do hamaka to łatwiej jest ją tam zawiązać.

WP_20160406_00_01_29_Pro

 

9. Cieszymy się gotowym hamakiem!

WP_20160325_06_02_39_Pro

12968024_919794468133348_5945731730723377049_o

Moskitirea

Moskitierę najlepiej zrobić z firanki. Jest zdecydowanie tańsza niż moskitierowa „siatka”. Nie wygląda to profesjonalnie ale jest tańsze i działa.

Sposobu wykonywania moskitiery nie pokazuję, gdyż wystarczy wszyć ją w taki sposób jak nam się podoba. Ja swoją zrobiłem na wzór moskitiery Magla od Lesovika.

 

Podsumowanie

Moje hamaki po paru wypadach i włożeniach do worka wyglądają na dość zużyte. Wszystko za sprawą złuszczonego i wygniecionego powleczenia. Nie sprawia mi to kłopotu, ale trzeba o tym wiedzieć, że kupno tanich materiałów we własnym zakresie nie będzie spełniało właściwości wodoodpornych i wizualnych tak długo jak robiłby to hamak czy tarp uszyty z materiału firmowego.

 

 

Bibliografia

https://pl.wikipedia.org/wiki/Nylon

http://simplicite.pl/co-to-za-material-poliester-poliamid-elastan-lycra/

https://pl.wikipedia.org/wiki/Cordura

http://ngt.pl/forum/jak-zaprojektowac-namiot-pomocy…,5986.html

https://pl.wikipedia.org/wiki/Nylony

https://pl.wikipedia.org/wiki/Impregnacja

http://ngt.pl/forum/termin-wodoodpornosc-rozwazania-teoretyczne,1255,1.html

http://pagorki.cba.pl/Wenzly/wenzly_kluczka.html

Moskitiera Magla

 

 

 

2 thoughts on “Jak zrobić hamak?

    1. Nie testowałem go w mega wilgotnych warunkach, ale zdarzało się spać nad wodą czy w zimie i nigdy w mokrym spiworze od spodu się nie budziłem. Dodam jeszcze, że powleczenia prawie tam nie mam, bo się starło 🙂

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *